20 Sen 2025 | Digər
Tərcümeyi-hal nədir? Nümunələri və Yazma Qaydaları

İşə qəbul prosesində ilk təsiri yaradan sənədlərdən biri də tərcümeyi-haldır. Bu sənəd sizin kim olduğunuzu, harada təhsil aldığınızı, hansı sahələrdə işlədiyinizi və nə bacardığınızı qarşı tərəfə qısa, lakin təsirli şəkildə çatdırır.
Bəs tərcümeyi-hal (CV və ya resume ilə qarışdırılmamalıdır) nədir, necə yazılır və hansı hallarda təqdim olunur? Bu yazıda tərcümeyi-halın məğzi, strukturu, yazma nümunələri və tez-tez edilən səhvlər barədə ətraflı məlumat verəcəyik.
Tərcümeyi-hal nədir?
Tərcümeyi-hal, şəxsin həyatının əsas məqamlarını – doğum tarixi, ailə vəziyyəti, təhsili, əmək fəaliyyəti, xidmətləri və ictimai fəaliyyəti – əhatə edən rəsmi sənəddir.
Latınca “curriculum vitae” (CV) ifadəsinin Azərbaycan dilindəki qarşılığı kimi işlənən tərcümeyi-hal rəsmi işlərdə, dövlət qurumlarında, təqaüd proqramlarında və bəzi hallarda işə müraciətlərdə tələb olunur.
Tərcümeyi-hal sizin şəxsi bioqrafik təqdimat formanızdır. O, sizin haqda ilkin təəssürat yaradır və əgər yaxşı yazılıbsa, fürsətlərin qapısını aça bilər.
Tərcümeyi-hal hansı hallarda tələb olunur?
Tərcümeyi-hal əsasən aşağıdakı hallarda istənilir:
- Dövlət orqanlarında işə qəbul prosesində
- Təqaüd, qrant və akademik proqramlara müraciət zamanı
- Xaricdə təhsil və ya iş imkanlarına sənəd təqdim edilərkən
- Viza və ya immiqrasiya prosedurlarında
- Elmi və pedaqoji vəzifələrə qəbul zamanı
- Hərbi xidmətə çağırış və ya digər rəsmi proseslərdə
Tərcümeyi-halın standart strukturu

Tərcümeyi-hal yazarkən məlumatların müəyyən bir ardıcıllıqla verilməsi vacibdir. Aşağıdakı struktur ən çox qəbul olunan standart formadır:
1. Şəxsi məlumatlar
- Soyad, ad, ata adı
- Doğum tarixi və yeri
- Ailə vəziyyəti
- Əlaqə məlumatları (ünvan, telefon, e-poçt)
2. Təhsil
- Təhsil müəssisəsinin adı
- Fakültə və ixtisas
- Təhsil ili (başlama və bitmə tarixi)
- Diplom növü (bakalavr, magistr, fəlsəfə doktoru və s.)
3. Əmək fəaliyyəti
- İşlədiyiniz təşkilatın adı
- Vəzifəniz
- İşləmə müddəti
- Əsas vəzifə öhdəlikləri və nailiyyətlər
4. Elmi dərəcə və rütbələr (əgər varsa)
- Müdafiə etdiyiniz dissertasiya
- Elmi adlar (müəllim, dosent, professor və s.)
5. İctimai fəaliyyət və könüllülük (əgər varsa)
- Üzv olduğunuz birlik və təşkilatlar
- Gönüllü fəaliyyətlər
6. Kompyuter və dil bilikləri
- Bildiyiniz proqramlar
- Xarici dillər və səviyyə (başlanğıc, orta, yaxşı, əla)
7. Əlavə məlumatlar (əgər zərurət varsa)
- Sertifikatlar
- Təlim və seminarlar
- Tövsiyə edən şəxslər (əlaqə məlumatı ilə)
Tərcümeyi-hal nümunəsi (Sadə)
TƏRCÜMEYİ-HAL
Soyad, ad, ata adı: Hüseynov Elvin Rafiq oğlu
Doğum tarixi: 12 sentyabr 1994-cü il
Doğum yeri: Bakı şəhəri
Ailə vəziyyəti: Evli
Əlaqə: [email protected] | (050) 123 45 67
Təhsil
2011 – 2015
Bakı Dövlət Universiteti, Filologiya fakültəsi, Azərbaycan dili və ədəbiyyatı ixtisası
2015 – 2017
Azərbaycan Dillər Universiteti, Magistratura, Tərcümə ixtisası
Əmək fəaliyyəti
2017 – 2019
“Yeni Söz” nəşriyyatı – Redaktor
2019 – hal-hazırda
“EduMaster” Təhsil Mərkəzi – Tədris direktoru
Kompüter və dil bilikləri
Microsoft Office, WordPress, Adobe Photoshop – yaxşı səviyyədə
İngilis dili – Əla
Rus dili – Yaxşı
Tərcümeyi-hal yazarkən bu səhvlərdən uzaq durun
❌ Çox uzun və detallaşdırılmış – Həyatınızı roman kimi yazmayın. Qısa və konkret məlumatlar verin.
❌ Qrammatik və üslub səhvləri – Rəsmi sənəddə qrammatik səhvlər sizin diqqətsiz biri olduğunuzu göstərə bilər.
❌ Şəxsi və uyğun olmayan məlumatlar – Dini inanclar, siyasi baxışlar, ailə problemləri və s. daxil etməyin.
❌ Qeyri-dəqiq tarixlər və ya ziddiyyətli məlumatlar – Bütün tarix və informasiyaların uyğunluğunu yoxlayın.
❌ Eyni CV və tərcümeyi-halı bütün müraciətlərə göndərmək – Lazım olduqda uyğunlaşdırılmış versiyalar hazırlayın.
Tərcümeyi-hal hansı formatda təqdim olunmalıdır?
- Adətən .docx və ya .pdf formatında olur
- Rəsmi struktura uyğun yazılmalı, səliqəli tərtib edilməlidir
- Əlavə olaraq şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti və ya digər sənədlər əlavə oluna bilər
- İmza və tarix bölməsi sənədə rəsmi status qazandırır
Tərcümeyi-halı necə fərqləndirə bilərsən?
Əgər rəqiblərdən fərqlənmək istəyirsənsə:
✔️ Yazını sadə və oxunaqlı et
✔️ Dizayna deyil, məzmun keyfiyyətinə fokuslan
✔️ Nəticə yönümlü vəzifələr və uğurları yaz
✔️ Əgər təcrübən azdırsa, könüllülük və sertifikatlar bölməsini zənginləşdir
Gənclər və tələbələr üçün tövsiyələr
Əgər iş təcrübəniz azdırsa, bu bölməyə alternativ olaraq aşağıdakılara yer verin:
- İştirak etdiyiniz kurslar, vebinarlar
- Sosial layihələr və könüllülük
- Universitetdə qazandığınız uğurlar (mükafatlar, layihələr)
- Tələbə təşkilatlarında iştirakınız
Digər tərcümeyi hal nümunələrini buradan tapa bilərsiniz:


Digər bloqlar
Hamid
Senior Software Engineer @ Kapital Bank2 həftə əvvəl
Frontend yoxsa backend developer: hansını seçməli? Proqramçılar üçün müqayisə
Hamid
Senior Software Engineer @ Kapital Bank0 ay əvvəl
Backend developer kimdir? Nə iş görür və nələri öyrənməlidir?
Hamid
Senior Software Engineer @ Kapital Bank0 ay əvvəl
Frontend developer kimdir? Nə iş görür və nələri öyrənməlidir?
Hamid
Senior Software Engineer @ Kapital Bank0 ay əvvəl
Developer (proqramçı) kimdir? Nə iş görür və necə developer olmaq olar?
SaytPro
Bakıda vebsayt hazırlanması ilə məşğul olan developer komandası.1 ay əvvəl
